Standardy Ochrony Małoletnich
Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych w Gabinecie Psychologiczno-Rozwojowym „W Centrum Mózgu”, zwanym dalej „Gabinetem”, jest troska o dobro, bezpieczeństwo, godność i najlepszy interes dziecka.
Każde dziecko korzystające z pomocy Gabinetu jest traktowane z szacunkiem, uważnością i poszanowaniem jego praw, potrzeb, granic oraz indywidualnych możliwości rozwojowych. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej, ekonomicznej, zaniedbania ani jakiejkolwiek innej formy krzywdzenia.
Osoby pracujące lub współpracujące z Gabinetem działają zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zasadami etyki zawodowej, posiadanymi kompetencjami oraz niniejszymi Standardami Ochrony Małoletnich.
Standardy dotyczą wszystkich dzieci korzystających z konsultacji, diagnozy, pomocy psychologicznej, zajęć rozwojowych, treningów, warsztatów, zajęć grupowych, spotkań online oraz innych form wsparcia oferowanych przez „W Centrum Mózgu”.
Rozdział I
Podstawy prawne
Standardy zostały opracowane w szczególności na podstawie:
- Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r.;
- Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności art. 21 oraz art. 22b–22c;
- ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw;
- ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
- ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny;
- ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
- ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
- ustawy z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich;
- przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, w szczególności RODO;
- przepisów dotyczących ochrony wizerunku oraz dóbr osobistych.
Aktualną podstawę obowiązku wprowadzenia Standardów stanowią art. 22b i 22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
Rozdział II
Objaśnienie najważniejszych pojęć
- Gabinet – Gabinet Psychologiczno-Rozwojowy „W Centrum Mózgu”.
- Właścicielka Gabinetu – osoba prowadząca Gabinet oraz odpowiedzialna za wdrożenie, stosowanie i monitorowanie Standardów Ochrony Małoletnich.
- Personel – każda osoba zatrudniona w Gabinecie, współpracująca z Gabinetem albo dopuszczona do prowadzenia zajęć lub kontaktu z dziećmi, niezależnie od podstawy prawnej tej współpracy. Pojęcie obejmuje również stażystów, praktykantów, wolontariuszy i osoby prowadzące zajęcia okazjonalne.
- Dziecko lub małoletni – każda osoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
- Opiekun dziecka – rodzic, opiekun prawny, rodzic zastępczy albo inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka.
- Zgoda opiekuna – zgoda osoby uprawnionej do podejmowania decyzji dotyczących dziecka. W przypadku istotnych spraw dziecka, sporu pomiędzy rodzicami lub ograniczenia władzy rodzicielskiej zakres wymaganej zgody ustala się z uwzględnieniem sytuacji prawnej dziecka oraz treści orzeczeń sądowych.
- Krzywdzenie dziecka – każde działanie lub zaniechanie naruszające prawa, godność, bezpieczeństwo, zdrowie lub prawidłowy rozwój dziecka, niezależnie od tego, czy zostało dokonane przez osobę dorosłą, inne dziecko, personel Gabinetu czy za pośrednictwem Internetu.
- Przemoc fizyczna – działanie powodujące albo mogące spowodować uraz, ból lub naruszenie nietykalności cielesnej dziecka, m.in. bicie, szarpanie, popychanie, kopanie lub przytrzymywanie bez uzasadnienia związanego z bezpieczeństwem.
- Przemoc psychiczna – zachowania naruszające godność i poczucie bezpieczeństwa dziecka, m.in. poniżanie, wyśmiewanie, zastraszanie, grożenie, odrzucanie, nadmierne kontrolowanie, obwinianie, szantażowanie, izolowanie lub wciąganie dziecka w konflikt osób dorosłych.
- Przemoc seksualna – angażowanie dziecka w aktywność o charakterze seksualnym, której nie rozumie, na którą nie może świadomie wyrazić zgody albo która narusza prawo, jego granice i bezpieczeństwo. Obejmuje zachowania z kontaktem fizycznym oraz bez takiego kontaktu, również za pośrednictwem Internetu.
- Zaniedbanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka, w szczególności potrzeb związanych z bezpieczeństwem, zdrowiem, leczeniem, odżywianiem, higieną, edukacją, opieką, rozwojem i więzią emocjonalną.
- Przemoc rówieśnicza – krzywdzenie dziecka przez inne dziecko, w tym przemoc fizyczna, psychiczna, relacyjna, seksualna, wykluczanie, nękanie oraz cyberprzemoc.
- Cyberprzemoc – krzywdzenie przy użyciu Internetu, telefonu lub innych narzędzi cyfrowych, m.in. publikowanie poniżających treści, podszywanie się pod dziecko, grożenie, uporczywe kontaktowanie się, wykluczanie z grup internetowych lub rozpowszechnianie wizerunku bez zgody.
- Interwencja – działania podejmowane po otrzymaniu informacji o krzywdzeniu dziecka albo w przypadku powstania uzasadnionego podejrzenia jego krzywdzenia.
Rozdział III
Bezpieczna rekrutacja i przygotowanie personelu
- Przed dopuszczeniem osoby do działalności związanej z opieką nad dziećmi, świadczeniem im pomocy psychologicznej, prowadzeniem diagnozy, terapii, zajęć lub rozwijaniem zainteresowań Gabinet dokonuje wymaganej prawem weryfikacji tej osoby.
- Weryfikacja obejmuje w szczególności:
- sprawdzenie osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym w odpowiednich bazach Rejestru;
- uzyskanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wymaganym przepisami;
- przyjęcie wymaganych prawem informacji i oświadczeń dotyczących zamieszkiwania lub karalności w innych państwach;
- sprawdzenie kwalifikacji, wykształcenia i doświadczenia osoby;
- zapoznanie osoby ze Standardami Ochrony Małoletnich.
- Dokumenty uzyskane w związku z weryfikacją są przechowywane zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.
- Każda osoba należąca do personelu składa oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami i zobowiązaniu do ich przestrzegania.
- Personel posiada wiedzę dotyczącą rozpoznawania objawów krzywdzenia dzieci, zasad prowadzenia rozmowy z dzieckiem oraz podejmowania interwencji.
- Osoba, która nie spełnia wymogów prawnych lub której zachowanie może zagrażać bezpieczeństwu dziecka, nie zostaje dopuszczona do pracy z małoletnimi.
Rozdział IV
Zasady bezpiecznych relacji personelu z dzieckiem
1. Zasady ogólne
Personel:
- działa dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie;
- szanuje godność, prywatność, uczucia, potrzeby i granice dziecka;
- traktuje dzieci sprawiedliwie, niezależnie od ich płci, stanu zdrowia, sprawności, pochodzenia, wyglądu, sytuacji rodzinnej, wyznania, tożsamości lub innych cech;
- uwzględnia wiek, poziom rozwoju, stan emocjonalny, możliwości komunikacyjne i szczególne potrzeby dziecka;
- nie wykorzystuje wobec dziecka przewagi wynikającej z wieku, stanowiska, wiedzy ani relacji zależności;
- nie pozostaje obojętny na sygnały świadczące o zagrożeniu dobra dziecka;
- nie obiecuje dziecku bezwarunkowej tajemnicy, jeżeli ujawnione informacje wskazują na zagrożenie jego życia, zdrowia lub bezpieczeństwa.
2. Komunikacja z dzieckiem
W kontakcie z dzieckiem personel:
- zwraca się do niego spokojnie, życzliwie i z szacunkiem;
- używa języka dostosowanego do wieku oraz możliwości poznawczych dziecka;
- wyjaśnia cel spotkania, planowane czynności i zasady współpracy;
- daje dziecku możliwość zadawania pytań i wyrażania własnego zdania;
- uważnie słucha i nie bagatelizuje wypowiedzi ani emocji dziecka;
- nie zawstydza, nie poniża, nie obraża, nie wyśmiewa i nie zastrasza;
- nie krzyczy na dziecko, z wyjątkiem sytuacji, w której podniesienie głosu jest niezbędne do ostrzeżenia go przed bezpośrednim niebezpieczeństwem;
- nie komentuje w sposób oceniający wyglądu, ciała, rodziny ani sytuacji osobistej dziecka;
- nie wypytuje o doświadczenia traumatyczne ponad zakres niezbędny do udzielenia pomocy lub przeprowadzenia diagnozy;
- nie sugeruje dziecku oczekiwanych odpowiedzi i nie wywiera na nie presji.
3. Poufność i prawo dziecka do informacji
- Przed rozpoczęciem współpracy dziecko otrzymuje, w sposób dostosowany do wieku, informacje o zasadach poufności.
- Dziecko jest informowane, że treść rozmowy co do zasady pozostaje poufna, jednak określone informacje mogą zostać przekazane opiekunowi lub odpowiednim instytucjom, jeżeli:
- istnieje zagrożenie życia lub zdrowia dziecka albo innej osoby;
- zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa;
- dziecko może doświadczać przemocy, wykorzystywania lub poważnego zaniedbania;
- przekazania informacji wymagają przepisy prawa.
- Jeżeli jest to bezpieczne i możliwe, specjalista uprzedza dziecko, jakie informacje, komu i z jakiego powodu zostaną przekazane.
- Informacje przekazywane opiekunom ogranicza się do zakresu potrzebnego do ochrony dziecka oraz realizacji procesu pomocy.
4. Spotkania indywidualne
- Charakter pracy psychologicznej może wymagać prowadzenia spotkań z dzieckiem bez obecności opiekuna.
- Opiekun jest poinformowany o zasadach prowadzenia takich spotkań i pozostaje dostępny pod ustalonym numerem telefonu.
- Dziecko ma prawo poprosić o przerwę, zakończenie ćwiczenia lub obecność opiekuna, o ile nie pozostaje to w sprzeczności z jego bezpieczeństwem lub celem formalnego badania.
- Pomieszczenia wykorzystywane do pracy z dziećmi powinny zapewniać poufność rozmowy, a jednocześnie umożliwiać podjęcie szybkiej interwencji w sytuacji zagrożenia.
5. Kontakt fizyczny
- Kontakt fizyczny z dzieckiem może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy jest bezpieczny, uzasadniony sytuacją, adekwatny do wieku dziecka i nie narusza jego granic.
- Dopuszczalne są zwyczajowe, neutralne formy kontaktu, takie jak podanie dłoni lub przybicie „piątki”, jeżeli dziecko je akceptuje.
- Jeżeli dziecko spontanicznie inicjuje kontakt, np. przytulenie, osoba dorosła zachowuje profesjonalne granice i reaguje w sposób adekwatny do wieku, sytuacji oraz potrzeb dziecka.
- W przypadku zajęć obejmujących elementy pracy z ciałem, ćwiczenia ruchowe, techniki regulacyjne lub neuroregulację manualną:
- opiekun otrzymuje wcześniej zrozumiałą informację o charakterze i celu czynności;
- wymagana jest zgoda opiekuna oraz bieżąca akceptacja dziecka;
- dziecko może w każdej chwili odmówić kontaktu albo poprosić o jego przerwanie;
- kontakt ogranicza się do miejsc i zakresu niezbędnego do wykonania uzgodnionej czynności;
- nie wolno dotykać intymnych części ciała dziecka;
- odmowa dziecka nie może powodować krytyki, zawstydzania ani żadnych negatywnych konsekwencji.
- Kontakt fizyczny może być podjęty w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, lecz wyłącznie w zakresie koniecznym do zapewnienia bezpieczeństwa.
- Pomoc w czynnościach higienicznych lub pielęgnacyjnych jest podejmowana tylko w niezbędnym zakresie, z poszanowaniem intymności dziecka i – o ile to możliwe – przez jego opiekuna.
6. Zachowania niedopuszczalne
Personelowi nie wolno:
- stosować wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie;
- karać dziecka fizycznie ani psychicznie;
- zawstydzać, upokarzać, obrażać, ośmieszać lub zastraszać dziecka;
- naruszać nietykalności cielesnej lub granic intymnych dziecka;
- nawiązywać z dzieckiem relacji romantycznej lub seksualnej;
- kierować do dziecka treści o charakterze seksualnym;
- proponować dziecku alkoholu, wyrobów nikotynowych, środków odurzających ani innych substancji zabronionych;
- przyjmować od dziecka pieniędzy lub kosztownych prezentów;
- ujawniać osobom nieuprawnionym informacji dotyczących dziecka i jego rodziny;
- wykorzystywać wizerunku dziecka bez odpowiedniej podstawy i wymaganych zgód;
- kontaktować się z dzieckiem w celach prywatnych;
- utrzymywać z dzieckiem relacji za pośrednictwem prywatnych kont w mediach społecznościowych;
- zapraszać dziecka do prywatnego miejsca zamieszkania ani spotykać się z nim poza Gabinetem bez wiedzy opiekuna i uzasadnienia zawodowego;
- przewozić dziecka prywatnym samochodem bez wyraźnej potrzeby, zgody opiekuna i wcześniejszych ustaleń;
- utrwalać spotkań z dzieckiem bez wiedzy i odpowiedniej zgody opiekuna oraz – stosownie do wieku – samego dziecka.
Rozdział V
Kontakty telefoniczne, internetowe i spotkania online
- Kontakt z dzieckiem odbywa się co do zasady za pośrednictwem opiekuna.
- Bezpośredni kontakt telefoniczny lub internetowy z małoletnim może odbywać się wyłącznie:
- za wiedzą i zgodą opiekuna;
- w związku z realizowanym wsparciem;
- za pomocą ustalonego kanału komunikacji;
- w godzinach i zakresie wynikających z charakteru współpracy.
- Personel nie nawiązuje prywatnych kontaktów z dziećmi w mediach społecznościowych i nie przyjmuje ich do prywatnych grup, profili ani komunikatorów.
- Spotkania online odbywają się przez wcześniej uzgodniony komunikator, w ustalonym terminie i z zachowaniem zasad poufności.
- Podczas spotkania online dziecko powinno znajdować się w bezpiecznym miejscu, a opiekun pozostawać dostępny, jeżeli wymaga tego wiek lub stan dziecka.
- Spotkania online nie są nagrywane bez wyraźnej, uprzedniej zgody oraz prawnej i merytorycznej potrzeby takiego nagrania.
- Jeżeli podczas spotkania online pojawi się informacja o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dziecka, specjalista podejmuje działania zmierzające do ustalenia miejsca pobytu dziecka, skontaktowania się z opiekunem lub wezwania odpowiednich służb.
Rozdział VI
Ochrona danych osobowych i wizerunku dziecka
- Dane osobowe dzieci i ich opiekunów są przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wyłącznie w zakresie niezbędnym do świadczenia usług i realizowania obowiązków prawnych.
- Dokumentacja dziecka jest zabezpieczona przed dostępem osób nieuprawnionych.
- Personel zachowuje poufność informacji uzyskanych w związku z wykonywaną pracą, z wyjątkiem sytuacji, w których ujawnienie informacji jest wymagane prawem lub konieczne dla ochrony życia, zdrowia albo bezpieczeństwa dziecka.
- Utrwalanie wizerunku lub głosu dziecka wymaga wcześniejszego określenia celu, sposobu wykorzystania materiału oraz uzyskania odpowiedniej zgody opiekuna, a stosownie do wieku i dojrzałości – również akceptacji dziecka.
- Brak zgody na utrwalenie lub publikację wizerunku nie może powodować dla dziecka żadnych negatywnych konsekwencji.
- Nie publikuje się materiałów umożliwiających identyfikację dziecka na podstawie informacji dotyczących jego zdrowia, diagnozy, sytuacji rodzinnej lub udziału w pomocy psychologicznej.
- Niedopuszczalne jest używanie prywatnych urządzeń do fotografowania lub nagrywania dzieci bez uzasadnienia zawodowego i wymaganych zgód.
Rozdział VII
Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi
- Dzieci uczestniczące w zajęciach grupowych są zobowiązane do wzajemnego szacunku.
- Niedopuszczalne są w szczególności:
- bicie, kopanie, popychanie lub niszczenie cudzych rzeczy;
- wyśmiewanie, poniżanie, obrażanie i grożenie;
- wykluczanie dziecka z grupy w celu wyrządzenia mu krzywdy;
- komentarze o charakterze dyskryminującym lub seksualnym;
- naruszanie granic cielesnych i intymności;
- zmuszanie do określonych zachowań;
- zabieranie lub wymuszanie pieniędzy i przedmiotów;
- fotografowanie, nagrywanie lub publikowanie wizerunku innego dziecka bez zgody;
- cyberprzemoc.
- Dziecko może w każdej chwili zgłosić osobie prowadzącej, że czuje się zagrożone, krzywdzone albo że zauważyło krzywdzenie innego dziecka.
- Personel reaguje na każde zgłoszenie oraz zaobserwowane zachowanie zagrażające bezpieczeństwu dzieci.
- Działania podejmowane wobec dzieci uwzględniają sytuację dziecka pokrzywdzonego oraz dziecka, które dopuściło się zachowania krzywdzącego. Celem jest zatrzymanie przemocy, zapewnienie bezpieczeństwa oraz udzielenie adekwatnej pomocy.
Rozdział VIII
Rozpoznawanie krzywdzenia dziecka
Personel zwraca uwagę między innymi na:
- niewyjaśnione urazy lub częste obrażenia;
- wyraźny lęk przed konkretną osobą lub powrotem do domu;
- nagłą zmianę zachowania, wycofanie, drażliwość albo zachowania agresywne;
- obniżony nastrój, samookaleczenia lub wypowiedzi dotyczące śmierci;
- nadmierną czujność, reakcje zamrożenia lub silne napięcie;
- zachowania lub wiedzę seksualną nieadekwatną do wieku;
- zaniedbanie higieny, odżywiania, zdrowia, leczenia lub obowiązku szkolnego;
- nieadekwatną odpowiedzialność dziecka za sprawy osób dorosłych;
- obwinianie dziecka za konflikt pomiędzy rodzicami;
- zmuszanie dziecka do opowiadania się po stronie jednego z opiekunów;
- uporczywe naruszanie prywatności dziecka;
- ujawnienie przemocy bezpośrednio przez dziecko lub inną osobę.
Pojedynczy objaw nie zawsze przesądza o krzywdzeniu. Każdy sygnał wymaga jednak uważnego potraktowania i oceny w szerszym kontekście.
Rozdział IX
Zasady prowadzenia rozmowy z dzieckiem ujawniającym krzywdzenie
Osoba przyjmująca zgłoszenie:
- zachowuje spokój i zapewnia dziecku bezpieczne warunki rozmowy;
- słucha uważnie, bez oceniania i okazywania niedowierzania;
- nie obwinia dziecka;
- mówi dziecku, że dobrze zrobiło, informując o sytuacji;
- nie obiecuje zachowania informacji w całkowitej tajemnicy;
- wyjaśnia, że konieczne może być poproszenie innych osób o pomoc;
- zadaje tylko pytania potrzebne do ustalenia bezpieczeństwa dziecka;
- unika pytań sugerujących odpowiedź;
- nie prowadzi samodzielnego dochodzenia ani wielokrotnie nie wypytuje dziecka o szczegóły;
- w miarę możliwości informuje dziecko o kolejnych działaniach;
- zapisuje możliwie dokładnie słowa dziecka, odróżniając je od własnych spostrzeżeń i interpretacji;
- sporządza notatkę służbową lub kartę interwencji.
Rozdział X
Procedury interwencji
1. Zasady ogólne
- Każda osoba należąca do personelu, która otrzyma informację o krzywdzeniu dziecka albo poweźmie takie podejrzenie, ma obowiązek zareagować.
- W pierwszej kolejności ocenia się, czy życie lub zdrowie dziecka jest bezpośrednio zagrożone.
- Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie, należy niezwłocznie wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer 112 lub 999.
- Działania prowadzone są z zachowaniem poufności i ograniczeniem kręgu osób poinformowanych do tych, których udział jest potrzebny do ochrony dziecka.
- Z przebiegu każdej interwencji sporządza się dokumentację.
2. Podejrzenie krzywdzenia przez rodzica, opiekuna lub inną osobę dorosłą
Osoba prowadząca interwencję:
- zapewnia dziecku bezpieczeństwo i udziela mu niezbędnego wsparcia;
- przyjmuje zgłoszenie oraz sporządza szczegółową notatkę;
- ocenia poziom zagrożenia życia, zdrowia i bezpieczeństwa dziecka;
- ustala, czy dziecko może bezpiecznie opuścić Gabinet;
- informuje bezpiecznego opiekuna dziecka, o ile nie zagraża to dziecku ani prowadzonym czynnościom;
- w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa składa zawiadomienie do policji lub prokuratury;
- w przypadku zagrożenia dobra dziecka może skierować do właściwego sądu rodzinnego wniosek o wgląd w jego sytuację;
- w razie potrzeby zawiadamia właściwy ośrodek pomocy społecznej;
- wszczyna procedurę „Niebieskie Karty”, jeżeli jest do tego uprawniona na podstawie przepisów i zachodzą przesłanki jej uruchomienia, albo przekazuje sprawę podmiotowi uprawnionemu;
- przekazuje opiekunowi informacje o dostępnych formach specjalistycznej pomocy, jeżeli jest to bezpieczne dla dziecka.
Opiekuna podejrzewanego o krzywdzenie nie informuje się o zgłoszeniu w sposób, który mógłby zwiększyć ryzyko dla dziecka, utrudnić postępowanie lub doprowadzić do wywierania na dziecko presji.
3. Podejrzenie krzywdzenia przez inne dziecko
- Zapewnia się bezpieczeństwo dziecku pokrzywdzonemu i rozdziela dzieci, jeżeli jest to konieczne.
- Rozmowy z dziećmi prowadzi się oddzielnie, bez wzajemnego konfrontowania ich ze sobą.
- Informuje się opiekunów dzieci, chyba że powiadomienie określonego opiekuna mogłoby zagrozić bezpieczeństwu dziecka.
- Ustala się działania pomocowe dla dziecka pokrzywdzonego oraz działania wychowawcze lub pomocowe wobec dziecka, które dopuściło się krzywdzenia.
- Jeżeli zachowanie może stanowić czyn karalny lub przejaw demoralizacji, zawiadamia się sąd rodzinny lub policję zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- Jeżeli zachowanie osoby, która ukończyła 17 lat, może stanowić przestępstwo, zawiadamia się policję lub prokuraturę.
- Jeżeli zdarzenie miało miejsce w szkole, placówce lub innej instytucji, opiekunom wskazuje się możliwość zgłoszenia sytuacji tej instytucji.
4. Podejrzenie krzywdzenia przez osobę należącą do personelu
- Informację należy niezwłocznie przekazać właścicielce Gabinetu.
- Jeżeli podejrzenie dotyczy właścicielki Gabinetu, zgłoszenie może zostać skierowane bezpośrednio do policji, prokuratury, sądu rodzinnego lub innego właściwego organu.
- Osoba podejrzewana o krzywdzenie zostaje odsunięta od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia im bezpieczeństwa.
- Zabezpiecza się dokumentację i inne możliwe dowody.
- Informuje się opiekuna dziecka, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu dziecka ani prowadzonemu postępowaniu.
- W razie podejrzenia przestępstwa składa się zawiadomienie do policji lub prokuratury.
- Dziecku i jego opiekunowi wskazuje się możliwość uzyskania pomocy psychologicznej, medycznej lub prawnej.
- Z przebiegu działań sporządza się dokumentację.
5. Zagrożenie samobójstwem lub samouszkodzeniem
Jeżeli dziecko ujawnia zamiar odebrania sobie życia, podjęcia próby samobójczej albo poważnego samouszkodzenia:
- nie pozostawia się go samego;
- dokonuje się oceny bezpośredniego zagrożenia;
- kontaktuje się z bezpiecznym opiekunem;
- w przypadku bezpośredniego zagrożenia wzywa się zespół ratownictwa medycznego lub dzwoni pod numer 112;
- podejmuje się dalsze działania zgodnie z potrzebami dziecka i zaleceniami służb medycznych;
- dokumentuje się przebieg zdarzenia i podjęte działania.
Rozdział XI
Dokumentowanie i przechowywanie informacji o interwencji
- Każdą interwencję dokumentuje się w Karcie interwencji.
- Dokumentacja może obejmować:
- datę i miejsce zdarzenia lub zgłoszenia;
- dane dziecka;
- dane osoby zgłaszającej;
- opis zdarzenia i zaobserwowanych okoliczności;
- możliwie dokładne wypowiedzi dziecka;
- ocenę zagrożenia;
- podjęte działania;
- wskazanie osób i instytucji powiadomionych;
- plan dalszego wsparcia;
- podpis osoby sporządzającej dokumentację.
- Dokumentacja interwencji jest przechowywana w miejscu zabezpieczonym przed dostępem osób nieuprawnionych.
- Dostęp do dokumentacji posiadają wyłącznie osoby uprawnione.
- Informacji nie przekazuje się osobom postronnym ani drugiemu opiekunowi, jeżeli mogłoby to naruszyć dobro lub bezpieczeństwo dziecka.
Rozdział XII
Plan wsparcia dziecka
Jeżeli jest to potrzebne, dla dziecka opracowuje się plan wsparcia obejmujący:
- działania zapewniające bieżące bezpieczeństwo;
- formę pomocy psychologicznej;
- potrzebę konsultacji medycznej, psychiatrycznej lub prawnej;
- wskazanie instytucji, które mogą wesprzeć dziecko i rodzinę;
- zasady kontaktu z opiekunem;
- sposób monitorowania sytuacji;
- zakres współpracy ze szkołą, sądem, pomocą społeczną lub innymi instytucjami – z uwzględnieniem przepisów o poufności i ochronie danych.
Plan wsparcia nie zastępuje działań policji, prokuratury, sądu, ochrony zdrowia ani pomocy społecznej.
Rozdział XIII
Osoby odpowiedzialne za stosowanie Standardów
- Za wdrożenie, stosowanie i monitorowanie Standardów odpowiada właścicielka Gabinetu „W Centrum Mózgu”.
- Do jej zadań należy w szczególności:
- udostępnianie Standardów;
- przygotowanie personelu do ich stosowania;
- przyjmowanie zgłoszeń dotyczących naruszenia Standardów;
- koordynowanie interwencji;
- prowadzenie i zabezpieczenie dokumentacji;
- aktualizowanie Standardów;
- kontrolowanie przestrzegania zasad bezpiecznej rekrutacji;
- reagowanie na stwierdzone nieprawidłowości.
- Zgłoszenia można przekazywać:
- osobiście w Gabinecie;
- telefonicznie: [numer telefonu];
- pocztą elektroniczną: [adres e-mail];
- listownie na adres: [adres Gabinetu].
- W sytuacji bezpośredniego zagrożenia należy dzwonić pod numer 112.
Rozdział XIV
Monitorowanie i aktualizacja Standardów
- Stosowanie Standardów podlega bieżącemu monitorowaniu.
- Ocena Standardów dokonywana jest nie rzadziej niż raz na dwa lata, a także każdorazowo po:
- zmianie przepisów prawa;
- poważnym zdarzeniu dotyczącym bezpieczeństwa dziecka;
- stwierdzeniu nieskuteczności obowiązujących procedur;
- zmianie zakresu działalności Gabinetu.
- Wnioski z przeprowadzonej oceny są dokumentowane.
- W procesie aktualizacji można uwzględniać uwagi dzieci, opiekunów i personelu.
- Zmieniona wersja Standardów zostaje ogłoszona i udostępniona w sposób przyjęty w Gabinecie.
Rozdział XV
Udostępnianie Standardów
- Pełna wersja Standardów jest dostępna:
- na stronie internetowej „W Centrum Mózgu”;
- w wersji papierowej w Gabinecie;
- na życzenie rodzica, opiekuna lub dziecka.
- Skrócona wersja Standardów, napisana językiem zrozumiałym dla dzieci, jest umieszczona w widocznym miejscu w Gabinecie oraz na stronie internetowej.
- Personel potwierdza zapoznanie się ze Standardami pisemnym oświadczeniem.
- Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.
Standardy Ochrony Małoletnich – wersja dla dzieci
Twoje bezpieczeństwo jest dla nas najważniejsze
„W Centrum Mózgu” jest miejscem, w którym masz prawo czuć się bezpiecznie, spokojnie i być traktowana lub traktowany z szacunkiem.
Masz prawo:
- wiedzieć, po co odbywa się spotkanie i co będzie się podczas niego działo;
- zadawać pytania;
- mówić o swoich uczuciach i potrzebach;
- powiedzieć, że czegoś nie rozumiesz;
- nie zgodzić się na dotyk;
- poprosić o przerwę;
- powiedzieć, że coś Ci się nie podoba;
- poprosić o rozmowę bez obecności innych osób;
- poprosić o obecność rodzica lub opiekuna;
- otrzymać pomoc, jeśli ktoś Cię krzywdzi;
- być traktowana lub traktowany z szacunkiem – bez względu na to, kim jesteś.
Nikt nie może:
- bić Cię, popychać, szarpać ani straszyć;
- wyśmiewać Cię, obrażać lub poniżać;
- zmuszać Cię do mówienia albo robienia czegoś, czego nie chcesz;
- dotykać Cię w sposób, który jest dla Ciebie nieprzyjemny, zawstydzający lub niezrozumiały;
- robić Ci zdjęć lub nagrywać Cię bez odpowiedniej zgody;
- publikować Twoich zdjęć ani informacji o Tobie bez zgody;
- prosić Cię o zachowanie w tajemnicy czegoś, co Cię niepokoi lub krzywdzi;
- kontaktować się z Tobą prywatnie bez wiedzy Twojego rodzica lub opiekuna.
Ważna zasada dotycząca tajemnicy
To, o czym rozmawiasz z psychologiem, jest traktowane poufnie. Jeżeli jednak okaże się, że Tobie lub komuś innemu grozi niebezpieczeństwo, psycholog będzie musiał poprosić o pomoc inne osoby.
Jeśli będzie to możliwe i bezpieczne, wcześniej wyjaśni Ci, co zamierza zrobić i dlaczego.
Jeśli coś Cię niepokoi
Możesz powiedzieć:
- „Nie podoba mi się to”.
- „Nie chcę”.
- „Proszę przestać”.
- „Potrzebuję przerwy”.
- „Chcę porozmawiać z rodzicem”.
- „Chcę porozmawiać z inną osobą”.
- „Potrzebuję pomocy”.
Możesz powiedzieć o problemie psychologowi, rodzicowi, nauczycielowi albo innej dorosłej osobie, której ufasz. Jeżeli pierwsza osoba Ci nie pomoże, powiedz o tym komuś innemu. Proszenie o pomoc nie jest skarżeniem.
Jeżeli ktoś Cię krzywdzi, to nie jest Twoja wina.
Ważne numery i miejsca pomocy
- 112 – numer alarmowy, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.
- 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży.
- 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzeczniczki Praw Dziecka.
- 800 120 002 – Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”.
- 800 70 2222 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym.
- 116 123 – telefon wsparcia emocjonalnego dla osób dorosłych.
- 800 100 100 – telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci.
- brpd.gov.pl – strona Rzeczniczki Praw Dziecka.
- 116111.pl – pomoc telefoniczna i internetowa dla dzieci i młodzieży.
Załączniki znajdujące się w dokumentacji wewnętrznej
Formularz zgody na utrwalanie i wykorzystanie wizerunku dziecka.
Karta interwencji.
Wzór notatki dotyczącej podejrzenia krzywdzenia dziecka.
Oświadczenie personelu o zapoznaniu się ze Standardami.
Oświadczenie o zachowaniu poufności.
Ankieta monitorującą stosowanie Standardów.
Rejestr interwencji.
Wzór zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Wzór wniosku do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację dziecka.
Formularz zgody dotyczącej zajęć obejmujących pracę z ciałem lub neuroregulację manualną.